Bedenin Söylediği Şey

Sahnede yalnızca söz konuşmaz. Beden de konuşur. Hatta bazen beden, sözden daha dürüsttür. Bir oyuncunun omzunun düşmesi, bir dansçının dönüşü, bir koristin sahneye girişteki kararsız adımı, bir karakterin sandalyesine oturma biçimi… Bunların hepsi hikâyenin parçasıdır.

Martha Graham’ın yaratıcılığı anlatırken söz ettiği “vitality, life force” fikri beden sanatları için çok anlamlıdır. İnsanın içindeki enerji, eyleme dönüşmediğinde eksik kalır.

RotArt sahnesinde dans, mizansen ve beden dili ayrıca önem kazanıyor. Çünkü amatör oyuncu çoğu zaman repliğe odaklanır, bedenini unutur. Oysa seyirci replikten önce duruşu görür. Karakter daha ağzını açmadan sahneye nasıl girdiğiyle bir şey anlatır.

Bir müzikal sahnesinde beden, müziğin görünür halidir. Bir komedi sahnesinde beden, esprinin ikinci cümlesidir. Bir dramatik anda beden, suskunluğun tercümanıdır. Bu yüzden sahne çalışmaları yalnızca ezber ve şarkı provasıyla sınırlı kalmamalı; yürüyüş, duruş, bakış, yön, mesafe, tempo ve beden farkındalığı da çalışılmalıdır.

Sahnede fazla hareket etmek enerji değildir. Gereksiz hareket, seyircinin dikkatini dağıtır. Ama doğru anda yapılan küçük bir hareket, bütün sahnenin anlamını değiştirebilir. Bir mendili katlamak, bir sandalyeye tutunmak, bir adım geri çekilmek… Bunlar bazen büyük tiratlardan daha derin konuşur.

Beden, sahnede yalan söylemeyi pek beceremez. Bu yüzden onu eğitmek gerekir. Çünkü sahne ışığı yalnız yüzümüzü değil, tereddütlerimizi de gösterir. İyi haber şu: Çalışılmış beden, oyuncuya güven verir. Güven de seyirciye geçer.