İyi Oyunda Gereksiz Tüfek Yoktur

Çehov’un meşhur “loaded rifle” ilkesi tiyatro yazarlığının en pratik derslerinden biridir: Sahneye bir tüfek koyuyorsanız, onun bir anlamı olmalıdır. Boşa vaat vermek yok. Seyircinin dikkatini gereksiz yere çelmek yok.

Bu ilke yalnızca oyun yazarlığı için değil, sahne organizasyonu için de geçerli. Bir dekor koyuyorsak işe yaramalı. Bir şarkı seçiyorsak hikâyeyi taşımalı. Bir espri yapıyorsak karaktere hizmet etmeli. Bir afiş hazırlıyorsak izleyiciye doğru duyguyu vermeli. Sahneye konan her şeyin bir nedeni olmalı.

RotArt gibi gönüllü ama iddialı bir yapıda bu ilke daha da önemli. Çünkü zamanımız sınırlı, enerjimiz kıymetli, seyircimizin dikkati değerli. Her şeyi yapmak zorunda değiliz. Doğru şeyi iyi yapmak zorundayız. Bazen bir sahneden çıkarmaya cesaret edemediğimiz küçük bir fazlalık, oyunun ritmini bozar. Bazen sevdiğimiz bir şarkı, oyunun bütünlüğüne uymuyorsa vedalaşmak gerekir.

Sanatta budamak acıtır. Ama iyi budanmış ağaç daha güçlü büyür. Metin de böyledir, oyun da, konser de, web sitesi de, küçük bir sahne metni de. Gereksiz olanı çıkarmak, kalan şeyi parlatır.

RotArt’ın sahne arkasını anlatırken bu disiplinleri görünür kılmak çok değerli olur. Çünkü izleyici sahnede gördüğü iki saatlik işin arkasındaki düşünceyi fark ettikçe, projeye daha çok saygı duyar.

İyi oyun, her şeyi dolduran oyun değildir. İyi oyun, doğru boşlukları da bilen oyundur. Çünkü sahnede bazen susmak, konuşmaktan daha güçlüdür. Çehov’un tüfeği bize bunu hatırlatır: Seyirciye verdiğin her sözün hesabını sahnede ödeyeceksin.