Seyirci Sadece İzlemez

Seyirciyi koltukta oturan pasif bir kalabalık sanmak sahnenin en büyük yanılgılarından biridir. Seyirci oyuna katılır. Susarak katılır, gülerek katılır, nefesini tutarak katılır, bazen alkışıyla bazen de oyundan sonra söylediği tek bir cümleyle katılır.

Peter Brook, bir oyunda seyircilerin farklı dertlerle salona girip aynı anda bir “truth” anına dokunabileceğinden söz eder. Tiyatro tam da bu ortak titreşimi arar.

RotArt için seyirci daha da önemlidir. Çünkü bizim seyircimiz yalnızca bilet alan kişi değildir; iyiliğe ortak olan kişidir. O koltukta oturan insan, sahnedeki emeğin sosyal faydaya dönüşmesinin bir parçasıdır. Dolayısıyla seyircinin deneyimi bizim için lüks değil, temel meseledir.

Kapıdan giriş, karşılama, davetiye süreci, salon düzeni, program akışı, oyun öncesi bilgilendirme, oyun sonrası teşekkür… Hepsi sahnenin uzantısıdır. Kötü bir karşılama iyi bir oyunun etkisini azaltabilir. Dağınık bir organizasyon, en güzel şarkının üstüne gölge düşürebilir. Çünkü seyirci deneyimi, yalnızca perde açıldığında başlamaz.

RotArt’ın blogunda bu konuyu sık sık anlatmak gerekir. Biz seyirciden yalnız alkış istemiyoruz; onunla bir hikâyeye ortak olmak istiyoruz. Bu yüzden izleyiciye “müşteri” gibi değil, “dost” gibi yaklaşmalıyız. Ama dostluk da özen ister. Hatta en çok dostluk özen ister.

Bir seyirci oyundan çıkarken “çok eğlendik” diyorsa güzel. “Çok duygulandık” diyorsa daha güzel. Ama “iyi ki bu işin bir parçası olduk” diyorsa, işte o zaman RotArt sahnesi amacına ulaşmış demektir.