Komedi Hafif İş Değildir

Komediye bazen haksızlık edilir. Güldürüyorsa hafiftir sanılır. Oysa güldürmek, hele ki dikkatli ve zeki bir salonu güldürmek, çok ciddi iştir. Komedi, sahnenin cambaz ipidir; bir adım fazla atarsanız sululuk olur, bir adım eksik atarsanız kuru metin kalır.

Haldun Taner’in tiyatrosu bu dengeyi çok iyi bilir. Geleneksel tiyatrodan, kabareden, halk dilinden, toplumsal taşlamadan beslenen bir damar açmıştır. Keşanlı Ali Destanı üzerine yazılan tanıtımlarda da sıkça altı çizildiği gibi Haldun Taner, kabareden gelen kıvrak zekâyı, geleneksel tiyatroyu ve toplumsal taşlamayı aynı sahne dilinde buluşturmuş özel bir damardır.

Komedi, seyirciye “seninle dalga geçiyorum” demez; “gel, birlikte kendimize gülelim” der. Aradaki fark çok büyüktür. Birincisi kabalıktır, ikincisi zarafettir. RotArt sahnesi bu zarafeti korumalıdır. Çünkü seyircimiz yalnızca eğlenmeye değil, incelik görmeye de gelir.

İyi komedi tempoyu sever. Ama tempo, acelecilik değildir. Esprinin zamanı vardır. Repliğin inişi, bakışın bekleyişi, sessizliğin süresi… Bunlar komedinin müziğidir. Hatta bazen en büyük kahkaha, söylenen şeyden değil, söylenmeden önceki yarım saniyelik bekleyişten çıkar.

Bizim sahnemizde komedi yalnızca güldürmek için değil, yakınlaştırmak için de var. İnsanlar birlikte güldüğünde aralarındaki mesafe azalır. Salon bir anda tek vücut olur. İşte o anda tiyatro, sosyal faydanın da kapısını açar. Çünkü gülümseyen insanın kalbi bağışa, dayanışmaya, dostluğa daha kolay yaklaşır.