Müzikal: Şarkının Hikâyeye Boyun Eğdiği Yer

Stephen Sondheim’ın söz yazarlığı için söylediği üç ilke çok kıymetlidir: “Content Dictates Form”, “Less Is More”, “God Is in the Details.” Bütün bunların da açıklığın hizmetinde olması gerektiğini söyler. Müzikal yazmak, sahnelemek ya da oynamak isteyen herkesin bu üç cümleyi kuliste bir yere asması gerekir.

Çünkü müzikal, “arada şarkı söylenen tiyatro” değildir. Şarkı, hikâyeyi durduruyorsa sorun vardır. Şarkı, karakterin söyleyemediğini söylüyorsa doğru yoldayız. Müzikalde şarkı süs değil, dramatik ihtiyaçtır. Bir karakter artık konuşarak devam edemiyorsa şarkıya geçer. Duygu konuşmanın kabına sığmaz, melodiye taşar.

RotArt’ın müzikli tiyatro çizgisi bu yüzden çok önemli bir alan açıyor. Biz geleneksel tiyatronun neşesini, Türk müzikallerinin hafızasını, kabarenin kıvrak zekâsını ve canlı performansın sıcaklığını aynı sahne üzerinde buluşturabiliriz. Ama burada temel mesele şudur: Her şarkının bir nedeni olmalı. Her dansın bir duygusu olmalı. Her esprinin oyunun içinde bir görevi olmalı.

Sondheim’ın “less is more” ilkesi özellikle amatör sahneler için altın değerinde. Daha çok kostüm, daha çok ışık, daha çok hareket her zaman daha iyi anlamına gelmez. Bazen bir sandalyenin doğru yerde durması, beş parçalık dekordan daha güçlüdür. Bazen bir bakış, uzun bir tirattan daha çok şey anlatır.

Müzikalde ihtişam güzeldir ama ölçü daha güzeldir. Seyirciye her şeyi göstermek zorunda değiliz; bazen onun hayal gücüne güvenmek gerekir. Netlik, sahnenin en büyük zarafetidir.